COVİD-19 PANDEMİSİ BİTTİ Mİ?

 

Bu soruya, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) cevabı “evet” değil ne yazık ki; Covid-19 pandemisi henüz bitmedi. Diğer yanda, mayıs ayından itibaren Avrupa ülkelerinde görülen ve 30 Haziranda ülkemizdeki ilk vakanın açıklandığı Monkeypox/maymun çiçeği hastalığının yarattığı endişe sürerken, tatil planlarımızı yapıyoruz. Çalıştık, yorulduk dinlenmek elbette hepimizin hakkı… Ancak tatilde de sağlık risklerine maruz kalabiliriz, bu nedenle karamsar olmamak ancak gözlerimizi de olası tehlikelere kapamamak durumundayız.

 

Öyleyse öncelikle hayatımızın son iki buçuk yılına damgasını vuran Covid-19 pandemisinde son durum nedir? Sağlık Bakanlığı verilerine göre, son bir ayda, haftalık vaka sayıları üç buçuk kat artmış durumda, ancak ne güzel ki, vefat sayılarında artış gözlenmiyor.

 

Aşı programı sayesinde koronavirüs hastalığı çoğunlukla daha hafif geçiriliyor; üst solunum yollarını tutan belirtilerle… “Yutkunma güçlüğüm var, doktor farenjit dedi”,”sinüzitmişim”,”bademciklerim şişti, ateş, halsizlik oldu” denen durumlar test yapıldığı takdirde pekala Covid-19 pozitif çıkabilir. Öyleyse hastane yatışları önemli ölçüde azalmış olsa da, tedbirli davranmayı elden bırakmamalısınız, hele sizin ya da aile üyelerinizin kronik hastalık ya da bağışıklık sistemi baskılayıcı tedavi hikayesi varsa… Haziran ayı resmi rakamlarında üç kat olan artış, aslında çok daha fazla olabilir, zira ülkemizde ve dünyada Covid-19 test sayıları eskisine göre hayli azalmış durumda…

 

MAYMUN ÇİÇEĞİ-MONKEYPOX VİRÜSÜ

 

Maymun çiçeği hastalığı başlangıçta sadece Afrika’da raporlanan ve maymun topluluklarıyla, fare, sıçan gibi enfekte kemirgenlerden insanlara bulaşan endemik bir hastalıkken, 2022 yılı mayıs ayından bu yana 48 ülkede 3200 vakaya ulaşmış durumda.

 

Dünya Sağlık Örgütü, virüsün, hastalığa yakalanmış kişiyle yakın fiziksel temas yoluyla bulaştığını açıkladı.

Bilinen çiçek hastalığına benzer semptomlara sahip virüsün belirtileri; ateş, baş ağrısı, ciltte kızarıklıklar, kas ağrısı, lenf bezlerinde şişlik, titreme ve halsizlik… Ateşin ortaya çıkmasından bir ila üç gün sonra genellikle yüz bölgesinde başlayan ve vücudun diğer bölgelerine yayılan içi sıvı dolu ve ağrılı döküntüler, kabarcıklar meydana geliyor. Maymun çiçeği virüsü ile enfekte olunduğunda ilk semptomlar 5 ila 21 gün içerisinde ortaya çıkıyor. Çoğu vaka 2-4 hafta içinde iyileşse de, ağır klinik tablolar da görülebilmekte.

 

NASIL BULAŞIR?

 

İnsandan insana bulaşma, enfekte kişinin sekresyonları ile uzun süreli yakın temas, cilt lezyonları ile doğrudan bütünlüğü bozulmuş deri veya mukozalarla (göz, burun, ağız mukozaları gibi) temas veya yakın zamanda cilt lezyonlarından kontamine olmuş nesnelerle (yatak çarşafı, havlu vb.) yakın temastan kaynaklanabilir. Bu şekildeki temas genel olarak aynı evi paylaşan kişilerde, kapalı ortamlarda çok uzun süreli yakın mesafede bulunanlarda ve enfekte kişiyle temas eden sağlık çalışanlarında risk oluşturur.

 

Tüm bu bulaşma yollarıyla risk bulunmakla birlikte bulaşma çok kolay gerçekleşmemektedir. Bugüne kadar bildirilmiş en uzun bulaşma zinciri altı-dokuz kişidir.

 

Maymun çiçeği virüsü için henüz özel bir aşı bulunmuyor. Ancak çiçek hastalığı ile benzer olduğu için çiçek hastalığı aşısı %85 koruma sağlıyor.

 

Biz yalnız bu iki virüse karşı değil, diğer mikroplara karşı da tedbiri elden bırakmamalı ve tatil süresince kişisel hijyen kurallarına riayet etmeyi unutmamalıyız.

 

Yüksek hava sıcaklıklarında, yeterince su içmek, iyi beslenmek ve iyi uyku da bağışıklık sisteminin dostlarıdır ve tatil keyfini hastalıklarla kaçırmamak için bilinçli tatilciler olmalıyız.

 

Dr. Hülya SÜRER

Med Akademi İşyeri Hekimi

Yazılıma Giriş
X